YAŞAMIN SIRRI: KÖSTEBEK

Öne Çıkanlar

Oksijenin az olduğu bir ortamda hayvanlar için yaşam olur mu? Evet oluyor, yanlış duymadınız memeli sınıfında olan bu kemirgen canlımız oksijenin az olduğu yerlerde yaşamını sürdürebiliyor.

Oksijenin önemi biz canlılar için çok yüksek, öyle ki birkaç dakikalığına oksijenin az olduğu ortamda durursak hücrelerimiz oksijen yokluğu çekerek ölüme gidecektir. Tüysüz köstebekler ise beş saatten fazla oksijensiz ortamda durabiliyor. Laboratuvar ortamında yapılan deneyde köstebeğin kanında furuktozun çok yüksek düzeyde olduğu tespit edildi. Chicago’da bulunan İllinois Üniversitesi’nin biyoloji bölümü’nde profesörlük yapan Thomas Park, “Tüysüz köstebek fareleri hakkındaki henüz yeni olmasına rağmen göze çarpan bu buluş, diğer kemirgenlerden daha uzun süre yaşamalarında etkisi olabilir mi sorusuna aranan başka bir yanıt olabilir” dedi. Tüysüz köstebekler diğer kemirgenlere oranla 10 yıl daha fazla yaşamasının bir sırrı da bu olabilir düşüncesi akıllara geldi, peki bu küçük canlımız nasıl oluyor da bu durumlarda sağ kalabiliyor? Tüysüz köstebek tıpkı sadece bitkiler tarafından kullanılan anaerobik solunum işlemi sayesinde furuktoz yakmaya başlar.

Yapılan son çalışmalarda tüysüz köstebeğin kan dolaşımında çok miktarda fruktoz açığa çıktığını saptadılar. Kan dolaşımındaki bu fruktozun moleküler fruktoz pompalarıyla beyin hücreleri içine alındığı gözlemlendi. Bu pompa diğer tüm memelilerde sindirim hücrelerinde yer almaktadır. Hareket durumunu koruyup enerji tasarufu için solunum hızını ve nabzını düşüren bu canlımız, ortamda ki oksijen seviyesi tekrar solunum için yeterli olana kadar fruktoz kullanımı başlar. Tüysüz köstebek fareleri oksijen yokluğunda hareketsiz yaşam ilkesini kullanan tek memelidir. Bilim insanları oksijenin az olduğu yerlerde yaşamalarına adaptasyon demektedir. Bilim insanları aynı araştırmada tüysüz köstebek farelerinin düşük oksijen seviyesinde olup “akciğer ödemi” oluşturmadıklarını gözlemledi. Akciğer ödemi yüksek dağ tırmanıcılarının önünde duran en büyük engel.

Tüysüz köstebek farelerinin çok nadiren kanser olmaları, birçok ağrı ve acı tipine duyarsız olmasının yanı sıra oksijensiz ortamda yaptıkları bu metabolik olay sayesinde uzun ömürlü olmalarında bir hayli etkisi yüksek. Oksijensiz solunumu sadece tüysüz köstebek yapmıyor, bazı suda yaşayan canlılar bu yöntemi kullanmakta. Araştırmacılar bu konu hakkında: “bazı balık ve kaplumbağalarda glikoz evresini farklı düzenleyerek oksijensiz ortamda uzun süre canlı kalabiliyor. Bir inme veya kalp krizinde beyine giden oksijen akışı kesildiği ve beyindeki hücrelerin anında ölmeye başladığı bilinmekte. Fruktoz alternatif yolunu insanlara aktive edersek yaşam süresini önemli düzeyde arttırabliriz.” şeklinde ifadeler kullandılar.

Yaşadığımız bu dünyada elimizden geldiğince uzun yaşam için harcadığımız çabalara yeni ve etkili düzeyde örnek olan canlıların bu durumunu gelecekte insan veya başka canlılarda kullanarak farklı ortamlarda canlılığın evrimleşmesini sağlayabiliriz, o zamana kadar bilimle ve sağlıkla kalın….

Kaynakça:

https://www.sciencedaily.com/releases/2017/04/170420141844.htm

https://bilimfili.com/tuysuz-kostebek-faresi-neredeyse-hic-oksijen-almadan-hayatta-kalabiliyor

https://www.ntv.com.tr/saglik/tuysuz-kostebek-faresi-kalp-kriziyle-mucadelede-yol-gosterebilir,8l__LHPgtUq41KZMyLfGWw

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler