Mars’ta Oksijen Üretiyoruz: Moxie Deneyi

Öne Çıkanlar

Shutterstock

Bu hafta sonu, Mars Perseverance Gezgini, Jezero Krateri’ni keşfetmeyi birkaç saatliğine bırakıp, ekmek kızartma makinesi boyutunda bir cihazla, bir gün insanların Kızıl Gezegen’de hayatta kalmasını ve eve geri dönmesini mümkün kılabilecek mütevazı bir kimya deneyini yürütecek.

MOXIE veya Mars Oksijen Yerinde Kaynak Kullanım Deneyi olarak bilinen cihaz, Mars atmosferinden (yüzde 96 karbon dioksit olan) az miktarda oksijeni, elektroliz adı verilen bir işlem ile çıkarmayı deneyecek. Bu hafta sonu, MOXIE, gezicinin Şubat ayında inişinden bu yana üçüncü kez oksijen yakalama sürecini çalıştıracak ve her seferinde bir insanın yaklaşık 10 veya 15 dakika nefes almasına yetecek kadar oksijen üretecek. Bu pek fazla gibi görünmüyor, ancak nihai hedef, MOXIE’yi insan mürettebat için solunabilir oksijen üretecek ve dönüş uçuşu için kullanılacak otomatik bir sisteme ölçeklendirmek. NASA , Mars’tan bir roket fırlatmanın, roket yakıtıyla birlikte itici gaz oluşturan endüstriyel miktarlarda oksijen gerektireceğini tahmin ediyor.

MOXIE, Mars ve Ay’ın sunduğu imkanlardan yararlanmak için NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’ndaki araştırmacılar tarafından yürütülen çeşitli deneylerden biridir, yerinde kaynak kullanımı olarak bilinen bir kavramın ürünüdür. Yakıt ve solunabilir oksijen yaratma fikirleri on yıllardır ortalıkta dolaşıyordu, ancak şimdi hem laboratuvarda hem de Mars yüzeyinde test edilebilecekleri noktaya gelmiş bulunuyorlar. Bu araştırmacılar, büyük sıçramanın, basit kimya deneylerinden daha karmaşık mühendislik prototipleri geliştirmeye ve sonunda otomatik bir oksijen fabrikası geliştirmeye geçebildikleri zaman gerçekleşeceğini söylüyorlar. Kolay olmayacak; elektroliz yoluyla oksijen üretmenin önündeki en büyük engellerden biriyle karşılaşıyorlar: onu çalıştırmak için gereken muazzam miktarda enerji…

The Moxie unit is about the size of a toaster

Yine de, MOXIE ve diğer kaynak kullanım çabalarına dahil olan bilim adamları, Perseverance misyonundan bugüne kadar elde ettikleri sonuçlar konusunda heyecanlılar. MOXIE’nin baş araştırmacısı ve MIT’nin Haystack Gözlemevi’nde araştırma yönetimi müdür yardımcısı Michael Hecht , “Korkutucu bir şekilde her şey saat gibi işliyor” diyor . “Sonuçların, iki yıl önce laboratuvarda yaptığımız sonuçlarla gösterdiği benzerlik ise gerçekten şaşırtıcı. 

Hecht, ilk iki MOXIE çalışmasının 4 ila 5 gram arasında oksijen ürettiğini, bunun da Dünya’nın atmosfer basıncı altında yaklaşık bir galon hacimsel oksijen eşdeğeri olduğunu söylüyor. Bu hafta sonu MOXIE’nin saatte 8 gram oksijen üretmesini bekliyor. Hecht, MOXIE’nin talep ettiği güç nedeniyle Perseverance’ın bu süre zarfında başka deneyler yürütemeyeceğini veya başka veriler toplayamayacağını ve tüm enerjisini MOXIE deneyine harcayacağını söylüyor.

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı wired.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkıda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://www.wired.com/story/nasas-moxie-experiment

Çeviri: Sinan YAVUZ

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler