Mars Çalışmaları Yeraltı Sularına Yoğunlaşıyor

Öne Çıkanlar

Yeni bir makale, Mars’ta yeraltı ‘göllerinin’ varlığına işaret eden radar sinyallerine odaklanıyor, ancak çoğu, suyun sıvı kalması için çok soğuk bölgelerde bulunuyor.

2018’de, ESA’nın (Avrupa Uzay Ajansı’nın) Mars Express yörünge aracından elde edilen verilerle çalışan bilim adamları şaşırtıcı bir keşif duyurdular: Kızıl gezegenin güney kutbundan yansıyan bir radar cihazından gelen sinyaller, sıvı bir yeraltı gölünü ortaya çıkardı. O zamandan beri bu tür birkaç yansıma daha açıklandı.

Geophysical Research Letters dergisinde yayınlanan yeni bir makalede , NASA’nın Güney Kaliforniya’daki Jet Propulsion Laboratuvarı’ndaki iki bilim insanı, daha geniş bir Mars Express verisi setini analiz ettikten sonra güney kutbu çevresinde düzinelerce benzer radar yansıması bulduğunu açıklıyor, ancak çoğu, suyun sıvı kalamayacak kadar soğuk olduğunu göstermekte.

JPL’den JPL’den Jeffrey Plaut, ” Bu sinyallerin sıvı su olup olmadığından emin değiliz, ancak orijinal makalenin bulduğundan çok daha yaygın görünüyorlar” dedi. İtalyan Uzay Ajansı ve JPL tarafından ortaklaşa inşa edilen Yeraltı ve İyonosferik Sondaj) aleti. “Mars’ın güney kutbunun altında ya sıvı su yaygındır ya da bu sinyaller başka bir şeyin göstergesidir.”dedi.

Çalışma, Mars'ın yeraltı su sinyallerine daha yakından bakıyor
Avrupa Uzay Ajansı’nın Mars Ekspresi bu resimde kızıl gezegenin üzerinde uçuyor. Kredi: ESA/NASA/JPL-Caltech

Donmuş Zaman Kapsülü

Başlangıçta sıvı su olarak yorumlanan radar sinyalleri, Mars’ın Güney Kutup Katmanlı Birikintileri olarak bilinen ve adı değişen su buzu, kuru buz (donmuş karbon dioksit) ve milyonlarca yıldır oraya yerleşmiş olan toz katmanları olarak bilinen bir bölgesinde bulundu. . Bu katmanların, Mars’ın eksenindeki eğimin zaman içinde nasıl değiştiğine dair bir kayıt sağladığına inanılıyor, tıpkı Dünya’nın eğimindeki değişikliklerin gezegenimizin tarihi boyunca buzul çağları ve daha sıcak dönemler yaratması gibi. Mars daha düşük bir eksen eğikliğine sahip olduğundan, bölgede kar yağışı ve toz katmanları birikmiş ve sonunda bugün burada bulunan kalın katmanlı buz tabakasını oluşturmuştur.

Bilim adamları, yüzeyde radyo dalgaları ışınlayarak bu buzlu katmanların altını inceleyebilir ve ayrıntılı olarak haritalayabilirler. Radyo dalgaları, yeraltındaki malzemeden geçerken enerji kaybeder; uzay aracına geri yansıdıklarından genellikle daha zayıf bir sinyale sahiptirler. Ancak bazı durumlarda, bu bölgenin yüzeyinden dönen sinyaller yüzeydekilerden daha parlaktır. Bazı bilim adamları, bu sinyalleri, radyo dalgalarını güçlü bir şekilde yansıtan sıvı suyun varlığını ima edecek şekilde yorumladılar.

Arizona Eyalet Üniversitesi’nde JPL’de staj yaparken kağıt üzerinde çalışan doktora öğrencisi Plaut ve Aditya Khuller, sinyallerin neyi gösterdiğinden emin değiller. Sıvı su içerdiği varsayılan alanlar, Mars’ın güney kutbunun nispeten küçük bir bölgesinde yaklaşık 6 ila 12 mil (10 ila 20 kilometre) genişliğinde olduğunu düşünüyorlar. 

Çalışma, Mars'ın yeraltı su sinyallerine daha yakından bakıyor
Renkli noktalar, ESA’nın Mars Ekspres yörünge aracı tarafından Mars’ın güney kutup başlığında parlak radar yansımalarının tespit edildiği yerleri temsil ediyor. Kredi: ESA/NASA/JPL-Caltech

Beklenmeyen “Göller”

Analiz, her zamankinden çok daha geniş bir alan ve derinlik aralığında düzinelerce ek parlak radar yansımasını ortaya çıkardı. Bazı yerlerde, sıcaklıkların eksi 81 derece Fahrenheit (eksi 63 santigrat derece) olduğu tahmin edilen yüzeyden bir milden daha azdılar – o kadar soğuktu ki su, perkloratlar olarak bilinen tuzlu mineraller içerse bile donacaktır.

Khuller, araştırmacıların bu bölgede yer altı buzunu eritmek için gereken ısıyı hesapladıkları 2019 tarihli bir makaleye dikkat çekerek, yüzeyin altındaki yalnızca son volkanizmanın güney kutbunun altındaki potansiyel sıvı su varlığını açıklayabileceğini buldu.

Khuller, “Bu suyu sıvı tutmak için tahmini Mars jeotermal ısı akışının iki katına çıkacağını buldular. Bu miktarda ısı elde etmenin olası bir yolu volkanizmadır. Ancak, güney kutbundaki son volkanizma için gerçekten güçlü bir kanıt görmedik, bu nedenle volkanik aktivite boyunca yeraltı sıvı su bulunmasına izin vermesi olası görünmüyor.” dedi.

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı phys.org sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkılarda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://phys.org/news/2021-06-mars-underground.html

Çeviri: Sinan YAVUZ

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler