Kuasarları Bulmak: Nadir Ekstragalaktik Nesneleri Tespit Etmek Artık Daha Kolay

Öne Çıkanlar

Bath Üniversitesi’nden astrofizikçiler, son derece nadir ekstragalaktik nesnelerin yerini saptamak için yeni bir yöntem geliştirdiler. ‘Değişen görünüşlü kuasarlar’ bulma tekniklerinin, bilim insanlarını evrenin en büyük gizemlerinden birini – süper kütleli kara deliklerin nasıl büyüdüğünü – çözmeye bir adım daha yaklaştıracağını umuyorlar. Kuasarların, süper kütleli karadeliklerin ve ev sahibi galaksilerin büyümesini düzenlemekten sorumlu olduğuna inanılıyor.

Bu, merkezinde aktif bir kuasar bulunan uzak bir galaksinin bir örneğidir. Kredi: NASA, ESA ve J. Olmsted (STScI)

Bir kuasar, bir galaksinin merkezinde, süper kütleli bir kara delik tarafından desteklenmektedir – en büyük kara delik türü, kütlesi güneşimizin kütlesini milyonlarca veya milyarlarca aşan bir muhteşem parlaklık bölgesidir . Samanyolu’nun merkezinde süper kütleli bir kara delik var .

Değişen görünüşlü kuasarlar, yüksek parlaklık durumu ile düşük parlaklık durumu arasında hızla geçiş yapıyor ve bilim adamları henüz nedenini çözemediler. Parlaklık azaltıldığında, bir kuasar, ev sahibi galaksinin fonunda görülemeyecek kadar soluktur, bu da uzay bilimcilerinin onu ya da bağlı olduğu süper kütleli kara deliği bulmasını zorlaştırır.

Araştırmaya katılan astrofizikçi Dr. Carolin Villforth şunları söyledi: “Bu kuasarlar ve süper kütleli kara delikler galaksi evrimi için son derece önemlidir – onlar hakkında ne kadar çok şey öğrenirsek, galaksilerin büyümesini nasıl etkilediklerini o kadar çok anlarız.”

Kuasarlar tam olarak nedir?

Bir kuasar – evrendeki en parlak kalıcı ışık kaynağı. Kredi: NASA / Bath Üniversitesi

Kuasarlar , evrendeki en parlak kalıcı ışık kaynağıdır. Bizimki de dahil olmak üzere birçok galakside bir tane olduğu düşünülüyor ve astrofizikçiler toplamda bir milyondan fazla tanımladılar.

Kuasarlar, gaz halindeki madde, yerçekimi kuvvetleri tarafından süper kütleli bir kara deliğe doğru çekildiğinde oluşur. Bu gaz kara deliğe yaklaştıkça kara deliğin etrafında dönen bir ‘toplanma diski’ oluşturur. Enerji, diskten elektromanyetik radyasyon şeklinde salınır ve kuasarın parlaklığını üreten de bu radyasyondur.

Toplanma diski, kuasarın emisyonunun çoğunu gizleyen kalın, tozlu bir halka ile çevrilidir. Tozlu yapı çok büyük olduğu için, belirsizliğin seviyesi insan zaman ölçeklerinde edeğişmemelidir, ancak değişen görünümlü bir kuasar, parlaktan karanlığa hızlı bir şekilde (bir insan yılı içinde) geçiş yapıyor gibi görünebilir, bu doğruysa oldukça şaşırtıcı olurdu. Değişen görünüşlü kuasarların daha kapsamlı bir listesini oluşturmak, bu belirgin geçişlerin arkasındaki nedenleri anlamak için büyük bir adım olacaktır.

Değişen görünüşlü kuasarları belirlemeye yönelik önceki çabalar, geniş bir dalga boyu aralığındaki değişkenliğe dayanıyordu – düşük parlaklıktaki kuasarları kaçırdığı bilinen fotometrik değişkenlik adı verilen bir teknik. Bath araştırmacıları, çok küçük dalga boyu aralıklarındaki değişiklikleri değerlendirmek için spektroskopik verileri kullanarak, fotometrik aramalarla gözden kaçan değişen görünümlü kuasarları tespit etmelerini sağladı. Bu tekniği kullanarak, dünyadan milyonlarca ışıkyılı uzaklıkta dört değişen görünüşlü kuasar tespit ettiler. Dördü de fotometrik aramalarla algılanamayacak kadar karanlıktı. Daha önceki tanımlama çabaları, aynı bölgede bu kuasarlardan sadece ikisini bulmuştu.

Bath’daki eski MPhys öğrencisi, araştırmayı yöneten Bart Potts şunları söyledi: “Önceki bir veri setini aldık ve diğerlerinin gözden kaçırdığı yeni değişen kuasarları tespit edip edemeyeceğimizi görmek için yeni yöntemimizi uyguladık. Bu bize daha fazla çalışma için daha büyük bir değişen görünüşlü kuasar seti verdi ve metodolojimizin diğerlerinden daha hassas olduğunu doğruladı, ki bu harikaydı. Metodolojimizin daha zayıf parlaklığa karşı daha hassas olduğunu gösteriyor.”

“Nihayetinde, bu bulgu kuasarları inceleyen akademik topluluğa bir şeyler katacaktır. Başkalarının, bu özel kuasar türünün neden parlaklık anahtarlarından geçtiğine dair araştırmalarını ilerletmelerine yardımcı olacaktır. Topluluğumuzun büyük sorulara önemli cevaplar bulmasına yardımcı oluyoruz.”

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı scitechdaily.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkıda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler