Karanlık Madde, Galaksimizin Merkezindeki Bloğu Yavaşlatıyor

Öne Çıkanlar

Samanyolu (resimde), galaksiyle birlikte dönen merkezi bir yıldız çubuğu (sarı) içerir. 
Araştırmacılar, barın karanlık maddenin varlığıyla yavaşladığına dair kanıtlar bildirdiler.

Karanlık madde gerçek bir itici araç olabilir. Samanyolu’ndaki bu tanımlanamayan, görünmez maddenin çekimi, galaksinin kalbindeki dönen yıldız bloğunu yavaşlatıyor olabilir. (Yıldız Bloğu Samanyolu merkezindeki karadelik ve onun bir kaç yüz milyon ışık yılı çağındaki çubuğa benzer yıldız kümesini ifade eder.) Araştırmacılar, bir ağacın halkalarını analiz etmeye benzer bir şekilde yavaşlama tarihini yeniden yaratan bir tekniğe dayanarak, çubuğun hızının milyarlarca yıl önce oluştuğundan bu yana en az yüzde 24 oranında azaldığını tespit etti.

Massachusetts Amherst Üniversitesi’nden astrofizikçi Martin Weinberg, bu yavaşlamanın “karanlık maddenin sadece bir varsayım değil, bir şey olduğuna dair dolaylı ama önemli bir başka kanıt olduğunu, çünkü bu değişimin karanlık madde olmadan olamayacağını” söylüyor.

Samanyolu da dahil olmak üzere birçok sarmal gökada, yoğun bir şekilde yıldızlarla dolu ve gökadanın spiral kollarıyla çevrili, merkezi çubuk şeklinde bir bölge içerir. Bu çubuk yapıda ayrıca bazı gruplar vardır: çubuğun yerçekimi etkisi tarafından tuzağa düşürülen bir yıldız ekibi barındığı tespit edildi. Bu yıldızlar, çubuğun yanında ve galaksinin merkezinden daha uzakta bulunan ve Lagrange noktası olarak bilinen kütleçekimsel kararlı bir noktanın yörüngesinde dönüyor 

University College London’dan astrofizikçi Ralph Schönrich, sürecin bilgisayar simülasyonlarına göre, bu ek yıldızların kendilerini grubun dışında katmanlar halinde düzenlemesi gerektiğini söylüyor. Yıldız katmanları, grubun büyümesinin bir kaydını oluşturuyor. “Aslında kendi galaksinizde kesebileceğiniz bir ağaç gibi” diyor.

Oxford Üniversitesi’nden Schönrich ve astrofizikçi Rimpei Chiba, gruptaki yıldızların kompozisyonunun dış kenarından daha derin katmanlarına doğru nasıl değiştiğini inceledi. Avrupa Uzay Ajansı’nın Gaia uzay aracından elde edilen veriler, çubuğun dış katmanlarındaki yıldızların, iç katmanlardaki yıldızlara göre helyumdan daha ağır elementlerde daha az zengin olma eğiliminde olduğunu ortaya çıkardı. Araştırmacılar, çubuğun yavaşlamasının bir sonucu olarak yıldız grubunun dışa doğru hareket ettiğinin kanıtı olduğunu söylüyor. Bunun nedeni, galaksinin merkezindeki yıldızların uzaktakilere göre daha ağır elementlerde daha zengin olma eğiliminde olmalarıdır.

Çubuğun yavaşlaması, üzerinde bir çekim kuvvetinin, yani galaksideki karanlık maddenin çekilmesinin etki ettiğini ima ediyor. Normal madde tek başına çubuğun hızını düşürmeye yetmez. Chiba, “Karanlık madde yoksa, çubuk blok yavaşlamayacak” diyor.

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı sciencenews.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkılarda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://www.sciencenews.org/article/dark-matter-milky-way-galaxy-central-bar-stars-slow-rotation

Çeviri: Sinan YAVUZ

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler