Kara Deliğin Zıttı Beyaz Delikler Gerçek Mi

Öne Çıkanlar

Diyelim ki beşten geriye sayıyorsunuz: 5, 4, 3, 2, 1, 0. Peki sonra? Ya saymayı durduracaksınız ya da -1, -2, -3 diye devam edeceksiniz. Matematik açısından sizi sıfırın altında saymanıza engel olacak herhangi bir durum yok. Elbette bunu kek dilimlerine uygularsanız, sıfıra ulaştığınızda işler değişir. 5 dilim kek ile başlayıp birilerine dağıtırsanız, bir süre sonra kekleriniz biter. O noktada daha fazla kek dağıtamazsınız. Elbette, bir kağıt parçasına “Sana bir kek dilimi borçluyum.” yazarak dağıtabilirsiniz ancak bundan yola çıkarak negatif sayıların varlığının “negatif kek dilimleri”nin varlığını ve insanlara dağıtılabilir olduğunu gösterdiğini söylemek saçmalık olacaktır.

Benzer bir durum fizik modellerinde karşımıza çıkar. Bir örneği, sosyal medyada ara ara konuşulmakta olan efsanevi “beyaz delik“lerdir. Bu deliklerin mantığı, bir nevi “anti kara delik” olmalarıdır. Malzemeyi içine alıp sonsuza kadar hapsetmektense beyaz delikler etrafa malzeme saçarlar. Dolayısıyla etraflarında sürekli malzeme birikir. Hatta kara deliklerle beyaz deliklerin birbirine solucan delikleriyle bağlı olduğuna yönelik teoriler bile bulunmaktadır.

Hepsi ilginç fikirler; ancak bir sorun var: Beyaz delikler muhtemelen gerçek değildir; çünkü haklarında en ufak bir veri kırıntısı bile bulunmuyor. Bu fikir, bir yerde “negatif kek dilimleri” kadar geçersizdir.

Beyaz deliklerle ilgili orijinal fikir Genel Görelilik Teorisi’nin matematiksel alt yapısından gelmektedir. Genel göreliliğin anahtar özelliklerinden biri uzay ve zamanı her tür koordinat sisteminde ifade edebiliyor olmanızdır. Bu da, hesaplamalarınızı kolaylaştıran bir koordinat sistemi seçmenize müsaade eder. Ancak aynı zamanda, işleri kolaylaştırmak için özel koordinatlar seçtiğinizde, karşınıza “negatif kek dilimleri” çıktığında bunu fark edecek kadar dikkatli olmalısınız; yoksa hatalı sonuçlara varabilirsiniz.

Basit bir kara deliği tanımlarken yaygın olarak kullanılan koordinat sistemlerinden biri Kruskal-Szekeres koordinatlarıdır. Bu koordinatlar bir kara delik etrafındaki uzay-zamanı tanımlamak için iyi bir yöntemdir; ancak onları daha da genişletip kapsamını arttırabilirsiniz, tıpkı sıfırın altında saymaya devam etmek gibi. Matematiksel olarak size koordinatları genişletmeniz konusunda engel olacak hiçbir şey yoktur. Bunu yaptığınızda sadece kara deliğin tanımını yapmış olmazsınız; aynı zamanda bir beyaz deliğin, kara deliğin zıttı olduğu sonucuna ulaşırsınız. Ancak bu, beyaz deliklerin var olduğu anlamına gelmez; hatta hipotez haline bile getirmez.

Hiperbolik koordinat sisteminin bir çizimi
Hiperbolik koordinat sisteminin bir çizimi

Buradaki görselde benzer bir örnek görüyorsunuz. Bu, hiperbolik koordinat sisteminin bir çizimidir. Sonsuz yüzeyleri tanımlamak için kullanılmaktadır ve bunu daha yakın alanları daha büyük, daha uzak alanları daha küçük göstererek yapıyor. Ancak sırf sonsuz bir yüzeyi tanımlayabiliyor olmanız, onun sınırlarında yürüyebileceğiniz anlamına gelmemektedir.

Matematik, astrofizik için güçlü bir araçtır ancak onun neyi temsil ettiğine dikkat etmeniz gerekir.

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı briankoberlein.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkıda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://briankoberlein.com/blog/in-the-hole/

Çeviri: Sinan YAVUZ

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler