Cern’de Büyük Patlama Yeniden Yaratıldı

Öne Çıkanlar

Bilim adamları, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda Büyük Patlama’dan sonra ortaya çıkan ilk maddeyi yeniden yarattılar. Bilim adamları, ışık hızının %99,99999991’inde kurşun parçacıklarını bir araya getirerek, Büyük Patlama’dan sonra ortaya çıkan ilk maddeyi yeniden yarattılar .

Enkazdan kuark-gluon plazma veya QGP olarak bilinen ilkel bir madde türü çıktı. Bu durum, sadece bir saniyenin küçük bir kısmında meydana geldi, ancak bilim adamları ilk kez plazmanın sıvı benzeri özelliklerini araştırmayı başardılar. Bilinen diğer herhangi bir maddeden daha az akış direncine sahip olduğunu buldular ve nasıl değiştiğini belirlediler.  

Niels Bohr Enstitüsü Üniversitesi’nde doçent olan yardımcı yazar You Zhou, “Bu [çalışma] bize QGP’nin evrimini gösteriyor ve nihayetinde erken evrenin Big Bang’den sonraki ilk mikrosaniyede nasıl evrimleştiğini önerebilir” dedi.

Bilim adamları bu ilkel çorbanın, dünyanın en büyük atom parçalayıcısı olan İsviçre’nin Cenevre sınırındaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda (LHC) yarattılar. Bilim adamları, ağır atom çekirdeklerini birbirine çarptırarak, parçacıkları bir saniyenin çok kısa bir bölümünde etkili bir şekilde ilkel formlarına geri döndüren küçük bir ateş topu yaratabilirler. Bilim adamları ilk olarak 2000 yılında bir QGP oluşturduklarını düşünüyorlar, ancak 11 Mayıs 2021’de Physics Letters B dergisinde çevrimiçi olarak bildirilen en son deney, sıvının özelliklerini ilk kez araştırabildikleri zamandı. Plazma yalnızca 10 ila eksi 23 saniye sürdüğü için, bilim adamları maddenin özelliklerini anlamak için hızlandırıcıda ALICE adlı bir aletten topladıkları verilerle birlikte yeni bilgisayar simülasyonları kullandılar. Oluştuğu an ile hadronlara yoğunlaştığı zaman arasında nasıl değişmiş olabileceğini incelediler. QGP’nin mükemmel bir sıvı olduğunu buldular, bu durum, neredeyse hiç viskozitesi veya akışa direnci olmadığı anlamına geliyor

Bu bilgi, bilim adamlarının Big Bang’den sonraki evrenin ilk anlarında evrenin nasıl olduğunu anlamalarına yardımcı olur. Bilim adamları, hızlandırıcı yükseltilirken ve Amerika Birleşik Devletleri’nde milyar dolarlık yeni bir hızlandırıcı çevrimiçi hale geldikçe daha fazla ayrıntı ortaya çıkarmayı umuyorlar. Zhou, daha fazla çalışma, bilim adamlarının kuarkların ve gluonların proton ve nötronlar halinde nasıl düzenlendiğini ve “potansiyel olarak Big Bang modelindeki [kuantum enflasyonu olarak adlandırılan] önceki aşamayla bağlantı kurmasını” anlamalarına yardımcı olabilir, dedi.

Bu yazı Astraphysic.com tarafından Türkçeye aktarılmış olup yazının aslı livescience.com sitesine aittir, orijinaline mümkün olduğunca sadık kalmak koşuluyla dilimize çevirilmis olsa da editoryal tarafından katkıda bulunulmuştur. Bu sebeple Astraphysic.com içerik izinlerine tabidir. Astraphysic.com referans gösterilmek koşuluyla kullanıma izin verilmiştir.

Kaynak: https://www.livescience.com/first-matter-perfect-liquid.htm

Çeviri: Sinan YAVUZ

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

Bir Cevap Yazın

Popüler İçerikler